3D görünümde açabileceğiniz hikâyeler; her biri modelin üzerindeki kendi numaralı noktasında.
1Meydanda bir derviş tekkesi
Bu beyaz yapılar, kendi camisiyle birlikte bir Halveti dergâhı olan Zeynel Abidin Paşa Tekkesi. Kurucusu kayıtlarda Aliağazade Zeynelâbidin olarak da geçer. Külliyede bir zamanlar imaret ve medrese de vardı. Bugün cami, tekke, türbe ve yedigen bir çeşme ayakta; tekke hâlâ kullanılıyor.
Halvetîlik, İslam'ın tasavvuf tarikatlarından biridir. Adını halvet, yani inzivaya çekilmekten alır. Dergâhları Balkanlar dahil Osmanlı topraklarına yayıldı. Bunun gibi bir tekkede dervişler, namaz ve zikir için şeyhlerinin etrafında toplanırdı.
Ana salon hem cami hem de dervişlerin ayinlerini yaptığı semahanedir. Çatıya bakın: ana çatının üstünde kendi küçük pencereleri olan yükseltilmiş bir orta kat durur. Duvarlarda yeşil demir parmaklıklı yüksek kemerli pencereler sıralanır, kapı da yeşile boyalıdır. Bir araştırmaya göre iç mekân 19. yüzyılda yenilendi.
Kaynaklar birleşmiyor. Bir araştırma duvarları ve minareyi 17. yüzyılın sonlarına tarihler ve tekkeye ait vakıf kayıtlarını 1721 ve 1784 tarihli defterlerde gösterir. Başka bir kaynak camiyi 17. yüzyılın ilk yarısına tarihler. Bu yüzden en güvenli cevap 17. yüzyıl. Salonun yanındaki uzun, alçak bölüm dergâhın kendisidir.
Salonun yanında türbe ve demir parmaklıkların ardında sarıklı mezar taşlarıyla küçük bir hazire yer alır. Bir kaynağa göre türbede Ohri'nin ilk Halveti şeyhi Hayati Mehmed yatar; bunu ikinci bir kaynakta doğrulayamadık. Burası dua ve ölüleri anma yeri; lütfen alçak sesle konuşun.
Minare ince, beyaz ve çok köşelidir; tek şerefesi ve koyu renkli konik bir külahı vardır. Salonun duvarına yaslanan kaba taştan bir kaideden yükselir. Yüksekliğini 20 ile 25 metre arasında tahmin ediyoruz; ölçülmüş bir rakam bulamadık. Meydandan çatıların üstünde, Çınar'ın tacının yanında görünür.
Avluda, eski külliyeden kalan parçalardan biri olan yedigen bir çeşme durur. İmaret ve medrese artık yok. İmaret, yoksullara ve yolculara yemek veren bir aşevi; medrese ise bir okuldu. Cami ve dergâhla birlikte tekkeyi şehir hayatının küçük bir merkezi yapıyorlardı.
Tekke hâlâ ibadete açık ve bilet yok. Namaz vakitleri dışında, uygun giyinerek ziyaret edin; içeri girerseniz ayakkabılarınızı çıkarın, kadınlardan başlarını örtmeleri istenebilir. Aynı meydandaki yaşlı çınar ağacı Çınar ve göle inen çarşı caddesi bu rehberde kendi sayfalarında anlatılıyor.