Osmanlı ticaret mahallesi · 15. yy'dan beri
Dragor'un kuzeyinde, bir zamanlar 2.000'i aşkın dükkânı barındıran zanaatkâr sokaklarından oluşan bir labirent; doğu ucunda taze gıda pazarı yer alır.
3D görünümde açabileceğiniz hikâyeler; her biri modelin üzerindeki kendi numaralı noktasında.
Burası Bitola'nın Eski Çarşısı, Dragor'un kuzey kıyısında. 15. yüzyıldan beri şehrin ticaret mahallesidir: alçak dükkânların dizildiği, çoğunun üstünde bir oda ya da depo bulunan dar ve parke taşlı sokaklardan oluşan bir yumak. Çarşının tamamı kültürel miras olarak koruma altındadır; içindeki birçok ev, cami ve hamam da ayrıca tescillidir.
Çarşı en parlak döneminde ne kadar büyüktü? Kaynaklar bu konuda farklı şeyler söyler. Seyyah Evliya Çelebi 17. yüzyılda yaklaşık 900 dükkân saymıştır. 19. yüzyılın ortası için İngilizce Vikipedi 2.000'den fazla dükkân ve yaklaşık 140 zanaat verirken, Makedonca Vikipedi 140'tan fazla zanaatla 900'ü aşkın dükkândan söz eder. Bitola o dönem İstanbul ve Selanik'ten sonra Osmanlı Avrupası'nın üçüncü şehri olarak anılır.
Zanaatkârlar burada yan yana çalışırdı: tenekeciler, terziler, ayakkabıcılar ve sepetçiler. Wikimedia Commons'taki fotoğraflar bugün bile Dunav sokağındaki dükkânların önüne yığılmış sepetleri gösterir. Bu sahnedeki boyalı tabelalar eski Makedonca meslek adlarını kullanır: bakırcı için kazandžija, tenekeci için tenekedžija, ayakkabıcı için čevlar, terzi için terzija ve kuyumcu için kujundžija.
Çarşı demir dükkân kepenkleriyle tanınır. Sabahları kalkarlar ve mallar parke taşlarına taşar: meyve kasaları, bakır kaplar, asılı giysiler. Akşam yeniden inerler ve sokaklar sessizleşir. Kepenklerin kapanışını izlemek için kapanış vakti düğmesini kullanın. Bu modelde bazı eski dükkânların ahşap kapakları da kapanır.
Çarşının en parlak döneminde, her biri orada satılan maldan adını alan yaklaşık otuz ihtisas pazarı vardı. Bunlar arasında koyun için Ovči pazar, odun için Drven pazar, tahıl için Žiten pazar, atlar için At pazar ve pekmez için Pekmez pazar bulunuyordu. Bugün taze gıda pazarı çarşının doğu ucundadır.
2009'da belediye ve Bitola Müzesi, yaklaşık on yıl sürmesi beklenen bir çarşı yenileme programı başlattı. Bu programın bir parçası olarak müze iki mermer çeşmeyi restore etti. Bu sahne, OpenStreetMap'in çarşının bu bölümünde içme suyu gösterdiği yerlere iki mermer duvar çeşmesi koyar. Buradaki biçimleri bir ölçüm değil, sadeleştirilmiş bir canlandırmadır.
Batıya bakınca görülen yüksek minare, çarşının batı ucundaki 1506 tarihli İshak Çelebi Camii'ne aittir. Bitola'nın en büyük camisidir ve minaresi yaklaşık 50 m yüksekliğindedir. Çarşının içinde daha küçük camiler de vardır; örneğin doğudaki Hacı Mahmud Bey Camii'nin minaresi kısmen yıkıktır.
Buradaki ticaret 1680'lerdeki Avusturya-Osmanlı savaşı sırasında sert biçimde düştü. 19. yüzyılın başında Bitola yeniden önemli bir ticaret şehri oldu, ancak yeni dış ticaret kısa sürede çarşının güneyindeki daha yeni sokaklara kaydı. Bugün birçok dükkân kapalı; yine de zanaatkârlar, kafeler ve küçük butikler eski sokakları paylaşmayı sürdürüyor.
Fiyatlar fikir vermesi için yaptığımız tahminlerdir, menü fiyatı değildir. Açılış saatlerini yerinde kontrol edin.
Modelin çevresinde dolaşın, gece ile gündüz arasında geçiş yapın ve her hikâyeyi Türkçe, İngilizce ya da Makedonca dinleyin.
3D olarak aç