Belwalk

Османлиска трговска четврт · од 15 век

Стара чаршија

Лавиринтот од занаетчиски улички северно од Драгор, некогаш со над 2.000 дуќани; на источниот крај е пазарот за храна.

Стара чаршија
Фотографија: Sentimentalna, CC BY-SA 4.0, Викимедија Остава

Приказни

Ова се приказните што можете да ги отворите во 3Д приказот, секоја на своја нумерирана точка на моделот.

Стара чаршија

Ова е Старата чаршија на Битола, на северниот брег на Драгор. Таа е трговскиот дел на градот уште од 15 век: клопче од тесни калдрмисани улички со ниски дуќани, многу од нив со одаја или магацин на катот. Целата чаршија е заштитено културно наследство, а повеќе куќи, џамии и амами во неа се заштитени и поединечно.

  • Трговски дел од 15 век
  • Заштитена во целина
  • Северен брег на Драгор
Отвори ја приказната во 3Д

900 дуќани или 2.000?

Колку била голема чаршијата во својот врв? Изворите не се согласуваат. Патописецот Евлија Челебија во 17 век избројал околу 900 дуќани. За средината на 19 век, англиската Википедија наведува над 2.000 дуќани и околу 140 занаети, а македонската над 900 дуќани со повеќе од 140 занаети. Тогаш Битола се опишува како трет град во османлиска Европа, по Истанбул и Солун.

  • 17 век: ~900 дуќани (Евлија Челебија)
  • Средина на 19 век: 2.000+ или 900+ дуќани
  • ~140 занаети
Отвори ја приказната во 3Д

Уличка за секој занает

Тука занаетчиите работеле еден до друг: тенеќеџии, терзии, чевлари и корпари, а фотографиите на Викимедијина Остава и денес покажуваат корпи наредени пред дуќаните на улицата Дунав. Насликаните табли во оваа сцена ги користат старите македонски имиња на занаетите, како казанџија, тенеќеџија, чевлар, терзија и кујунџија.

  • Тенеќеџии, терзии, чевлари, корпари
  • Табли: стари имиња на занаети
Отвори ја приказната во 3Д

Железни кепенци

Чаршијата е позната по своите железни кепенци. Наутро се креваат и стоката излегува на калдрмата: гајби со овошје, бакарни садови, закачена облека. Навечер повторно се спуштаат и уличките стивнуваат. Користете го копчето за затворање за да видите како се спуштаат кепенците. Во овој модел се затвораат и дрвените капаци на некои постари дуќани.

  • Пробајте: копчето за затворање
  • Позната по железните кепенци
Отвори ја приказната во 3Д

Триесет пазари

Во својот врв чаршијата имала околу триесет специјализирани пазари, секој именуван според стоката што се продавала таму. Меѓу нив биле Овчи пазар, Дрвен пазар, Житен пазар, Ат пазар за коњи и Пекмез пазар. Денес зелениот пазар се наоѓа на источниот крај на чаршијата.

  • ~30 пазари во врвот
  • Овци, дрва, жито, коњи, пекмез
Отвори ја приказната во 3Д

Мермерни чешми

Во 2009 година општината и Музејот Битола започнаа програма за обнова на чаршијата, која требаше да трае околу десет години. Во рамките на неа музејот обнови две мермерни чешми. Оваа сцена поставува две мермерни ѕидни чешми таму каде што OpenStreetMap означува вода за пиење во овој дел од чаршијата. Нивниот облик тука е поедноставена реконструкција.

  • Програма за обнова: од 2009
  • Обновени две мермерни чешми
Отвори ја приказната во 3Д

Минариња над покривите

Кон запад, високото минаре ѝ припаѓа на Исак Челебиевата џамија од 1506 година, на западниот крај на чаршијата. Тоа е најголемата џамија во Битола, а нејзиното минаре е високо околу 50 м. Во самата чаршија има и помали џамии, како Хаџи Махмуд-беговата џамија на исток, чие минаре е делумно урнато.

  • Исак Челебиева џамија: 1506
  • Минаре: ~50 м
  • Хаџи Махмуд-бег: минарето делумно урнато
Отвори ја приказната во 3Д

Подеми и падови

Трговијата тука нагло опаднала за време на австриско-турската војна во 1680-тите. На почетокот на 19 век Битола повторно станала важен трговски град, но новата странска трговија наскоро се преселила на понови улици јужно од чаршијата. Денес многу дуќани се затворени, но занаетчии, кафеани и мали бутици сѐ уште ги делат старите улички.

  • Опаѓање: војната во 1680-тите
  • Подем: почеток на 19 век
Отвори ја приказната во 3Д

Хронологија

  1. 15th c.Чаршијата северно од Драгор станува трговски центар на градот.
  2. 1591Венецијански трговец спомнува безистен и караван-сарај.
  3. 17th c.Евлија Челебија брои околу 900 дуќани.
  4. 1680sВојна со Австрија; трговијата нагло опаѓа.
  5. Mid-1800s2.000+ дуќани (или 900+) и околу 140 занаети.
  6. 1912Крај на османлиската власт во Битола.
  7. 2009Општината и музејот започнуваат програма за обнова.

Пауза во близина

  • Аквамарни
    Продавница · Околу 1 мин. пешки (70 м)
  • Златара
    Продавница · Околу 1 мин. пешки (80 м)
  • Пекара Кире
    Пекара · Околу 1 мин. пешки (80 м)
    • Бурек, порција 80 ден.
    • Бурек со јогурт 120 ден.
    • Пециво (кифла/ѓеврек) 40 ден.
  • Бар Царшија
    Кафуле · Околу 2 мин. пешки (100 м)
    • Еспресо 70 ден.
    • Макијато 80 ден.
    • Домашно пиво 0,5 л 120 ден.

Цените се наши проценки за ориентација, а не цени од менито. Работното време проверете го на лице место.

Места во близина

Извори

Погледнете го во 3Д

Прошетајте околу моделот, сменете меѓу ден и ноќ и слушнете ја секоја приказна на македонски, англиски или турски.

Отвори во 3Д